سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )

195

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )

و نيز گويند بكشته شدن اول فردى از بشر از بين رفت و مفقود گرديد و بقصاص و كشته شدن جانى جبران نميشود بلكه فقدانى است بر فقدانى . و نيز گويند قصاص كردن و آدم‌كشى ناشى از حب انتقام است و چنين صفتى كه از صفات نكوهيده بشمار ميرود بايستى بسبب تربيت عامه از بين خلق بر طرف گردانيد نه اينكه تجويز نمود تا اينكه اين صفت در انسان قوى گردد و بر آن افزوده شود . پس بايد قاتل و جانى را تربيت نمود بعقوبات سخت مثل زندان در مدت بسيار با اعمال شاقه و نيز گويند بايست آدم خونى را معالجه نمود زيرا كه معلوم مىشود مرض عصبانيت در وى شديد است ، و عقل وى ناقص است كه چنين عملى از وى بروز نموده خلاصه چنين گويند قوانين اجتماعيات امروزه و قوانين مدنيه كه ملل راقيه وضع نموده‌اند از قصاص كه قتل نفس بنفس باشد انكار دارد بدليل اينكه اجتماعيات از وجود افراد تشكيل ميگردد و بايست كارى كرد كه افراد زياد گردند نه اينكه بقصاص كردن كم شوند . پاسخ قرآن از تمام اين اعتراضات بيك آيه جواب ميدهد مَنْ قَتَلَ نَفْساً بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسادٍ فِي الْأَرْضِ فَكَأَنَّما قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعاً وَ مَنْ أَحْياها فَكَأَنَّما أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعاً سوره مائده آيه 35 . كسى كه يك فرد از بشر را اعدام نمايد در غير مورد قصاص يا در زمين فساد كند مثل اين ماند كه تمام مردم را اعدام نموده و به عكس كسى كه يك نفر را احيا نمايد گويا تمامى افراد بشر را حيات بخشيده . و شايد سرش اين باشد كه چون قوانين جاريه بين بشر اگر چه وضعى اعتبارى است يعنى باعتبار مصالح جامعه بشرى تأسيس شده لكن يك فرد با تمام افراد در صدق انسانيت مساوى ميباشند پس كسى كه يك فرد را اعدام نمايد گويا تمام مردم را اعدام نموده زيرا كه آن انسانيت مشتركه بين افراد راجع بيك فرد نيز صادق آيد و چگونه ملل متمدنه در موقع جنايت و قصاص و رفع فساد جايز نميدانند كشتن